کتاب تکنیکهای تدوین تالیف دکتر احمدضابطی جهرمی را اداره کل آموزش سازمان صدا وسیما در سال 1384 منتشر کرده است.

مولف هدفهای کلی کتاب را آشنایی با تعاریف تدوین، فرآیند تدوین تداومی مرتبط با کارگردانی، اهمیت تدوین تداومی، تعریف نما، زمان و تداوم و رابطه بین آنها در تدوین، اصول حفظ تداوم، تکنیک های برش ، برش روی حرکت موضوع و تداوم تصویری می داند.

 این کتاب که مشتمل بر 11 فصل است و در 187 صفحه تقدیم علاقه مندان شده است.

در فصل اول ، با تعاریفی که صاحب نظران مختلف سینمایی از قبیل آیزنشتین،لف کولشف، اندری تارکوفسکی ، رودلف آرنهایم و ... در مورد تدوین ارایه داده ند آشنا خواهید شد.

فصل دوم ،در مورد فواید و کاربردهایی که تدوین دارد بحث خواهد نمود.

فصل سوم مشتمل بر تعریف ساختار، تدوین ،صحنه ونما از دیدگاه تصویربرداری و تدوین است.

فصل چهارم بر مفهوم تداوم و اهمیت آن در کارگردانی و تدوین می پردازد. تداوم داستانی، ریتم ، تنظیم روابط بازیگران با دوربین و فیزیک تداوم بخشهایی است که در این فصل به آنها پرداخته می شود.

فصل پنجم، به تداوم زمانی در تدوین که شامل زمان درونی، زمان برونی، نحوه برش در خروج و ورود به دو کادر متوالی است می پردازد.

 موضوع فصل ششم، تحلیل تدوینی صحنه و فصل بر اساس تداوم است که بر روی این موضوع نگارنده بر اساس سه نمونه(وحدت مکان با حفظ زمان فیزیکی رویداد، وحدت مکان با حفظ زمان دراماتیک رویداد، تفاوت در مکان و زمان رویداد) متمرکز می شود.

فصل هفتم به رابطه برش در حرکت (تداوم نماها در حرکت) می پردازد که بر اساس آن با برش پس از حرکت موضوع ، برش در آغاز حرکت موضوع آشنا می شویم.

موضوع بحث در فصل هشتم برش روی حرکت موضوع و حرکت دوربین که شامل برش روی حرکت موضوع، برش روی حرکت دوربین ، برش حرکت دوربین به حرکت دوربین به حرکت دوربین، برش نماهای متحرک به نماهای ثابت  است.

تداوم تصویری و انواع آن که شامل تداوم زمانی ، تداوم مکانی ، تداوم در جهت حرکت موضوع ، تداوم در خروج و ورود به کادر ، تداوم نوری، رنگ و سایه هاو تداوم صوتی است موضوعات فصل نهم را تشکیل می دهند.

فصل دهم به تکنیکهای گوناگون تصویربرداری و تدوین برای ایجاد تداوم بین نماها    می پردازد که شامل نمای مادر، نمای معرف، نمای زاویه معکوس و نمای برون برش است.

فصل یازدهم به نتایج زیبایی شناسی حاصل از به کار گیری تدوین تداومی می پردازد.

 این کتاب با قیمت 1800تومان به فروش می رسد.  

بخش سوم

One Plus Two

سناریوی یک مجری، دو مهمان تابع همان قوانینی است که یک مجری – یک مهمان داشت اما با دو اختلاف. مصاحبه کننده هم می تواند بین دو مهمان بنشیند و یا یک طرف آنها قرار بگیرد.

مصاحبه کننده در یک طرف

این شیوه راحت ترین شیوه برای تصویر برداری است؛ به خصوص اگر شما دو دوربین داشته باشید.

    دودوربینه:

مصاحبه کننده برای خودش یک دوربین دارد(دوربین اول)، این دوربین می تواند هم به صورت تنها MCU یا MS مصاحبه کننده را بگیرد یا با حرکت جانبی نرم به سمت راست می تواند هر سه نفر را در کادر داشته باشد.

دوربین دوم هم می تواند به صورت تنها و تکی مهمانان را بگیرد و همزمان می تواند «2شات»مهمانان A وB را داشته باشد و یا هر سه نفر را در کادر داشته باشید. در این موقعیت شما بسیاری از  نماهای عکس العملی دوربین اول را از دست می دهید در هنگامی که دوربین دوم در حال اصلاح کادر است.

  سه دوربینه:

اکنون یک راست می رویم سر قضیه:

 مصاحبه کننده با دوربین اول صحبت می کند. این دوربین می تواند هم نمای تنها و تکی از مجری به صورتMS  یا MCU و یا می تواند با حرکت جانبی نرم به سمت راست ، هر سه نفر را در کادر داشته باشد.

 دوربین سوم ، می تواند نمای تکی از هر مهمان یا «دو شات» از مهمانA  و  Bرا داشته باشد.به طور کلی ما از دوربین دوم برای گرفتن نماهای مدیوم از مهمانان هنگامی که دوربین سوم ، مهمان  B را در کادر خود دارد.

 این گونه چیدمان دوربین به خوبی جواب داده به خصوص هنگامی که مهمانان با هم دوست هستند. شما می توانید «دو شات»های بسیار خوبی از مهمان B که به حرفهای مهمانA گوش می دهد بگیرید، که این کار، برای آرامش بخشیدن به مصاحبه مفید است، به خصوص هنگامی که شما می خواهید ببینید فردی را که به داستانی که گفته می شود می خندد.  این کار می تواند هنگامی انجام شود بین دو سیاستمدار، هنگامی که بدانیم مودب هستند و پرخاش نمی کنند. با قرار دادن مصاحبه کننده تان در انتهای میز، کنترل نمودن مهمانانی که شروع به دعوا و بحث می کنند سخت  خواهد بود. 

 ترتیب قرار گرفتن مصاحبه کننده و مهمانان (روش دوم):

دراین روش مصاحبه کننده در وسط قرار می گیرد که این کار به مصاحبه کننده در کنترل کردن مصاحبه کمک شایانی می کند؛ هرچند این چیدمان به شدت کار را برای تصویربرداری سخت تر می کند.

  دو دوربینه:

حقیقتا در این نوع چیدمان افراد، تصویربرداری خوب با دو دوربین محال است اما اگر شما یک مصاحبه کننده قابل و توانا دارید که هیچ مشکلی در طول برنامه با دوربینهای مختلف ندارد کار را می توان ادامه داد.

شما باید دوربینها را دو سمت میز قرار دهید . با یک حرکت نرم و آرام ، دوربین 1      می تواند نما تکی از مهمان B، یک «دو شات» از مصاحبه کننده و مهمانB، یک نمای تنها از مصاحبه کننده در حال صحبت با مهمان  Aاست یا یک نمای OTS ازA به طرف مصاحبه کننده ،یا «سه شات» از افراد.

 دوربین 2 دقیقا جهت خلاف را می گیرد.

برای این که بدانید که مصاحبه کننده بعدا با چه کسی صحبت می کند، می توانید به وسیله علایمی که قبل از برنامه با او هماهنگ می کنید این کار را به راحتی انجام دهید. یا این که مصاحبه کننده از تهیه کننده برنامه تبعیت کند که به او اعلام کند با چه کسی صحبت کند.

 فرض کنید شما بر روی مهمان  Aهستید (دوربین 2،MCU) ، اگر شما بدانید که مصاحبه کننده با مهمان  Aاز دوباره صحبت خواهد کرد، به دوربین1 دستور دهید که  MCUیا OTS  از مصاحبه کننده را بگیرد.

اگر شما بدانید که B مورد سوال مصاحبه کننده قرار می گیرد ، پس به دوربین 1 بگویید که «سه شات» بگیرد یا این که به راست بیاید و «دو شات» بگیرد. هنگامی که شما به دوربین1 کات می کنید ، دوربین 2 باید بر روی MCU از مصاحبه کننده که نگاه می کند به مهمانB باشد. به دوربین 2 هنگامی کات می کنیم که نمای آن اماده باشد.به دوربین 1 اجازه می دهیم با گرفتن MCUاصلاح کادر نماید.

 سه دوربینه:

شما هنوز دو دوربین در کناره ها دارید (اما الان آنها 1 و3 هستند)که نماهای مشابه ای را به شما می دهند . به همین ترتیب شما الان می توانید ریسک به پهلو بردن هم دوربین 1 و یا 3 را کم نمایید به واسطه این که آنها می توانند نمای  OTSاز یک مهمان که در حال نگاه کردن به دیگران است را به شما بدهند. این یک نمای بسیار خوب خواهد بود به واسطه این که آنها به طور مستقیم به همدیگر نگاه می کنند.

 دوربین 2 ، به صورت معمولی می تواند نمای مدیوم بگیرد که آن می تواند دوربین اصلی برای مصاحبه کننده باشد. این دوربین می تواند به چپ و راست حرکت کند اما مکان مفیدی که باعث می شود این دوربین حجم بزرگتری را در کادر خود قرار دهد مکانی است که این دوربین با حرکت مدور به آن مکان برسد .که این دوربین می تواند یک نمای«2شات» ای از  A که به چپ نگاه می کند و یک نمای «2شات» ای از مصاحبه کننده که به راست توجه دارد یا «سه شات». دوربین3 هم می تواند،MCU  یا یک نمای OTS از  Aبدهد.

                                               بخش پنجم

دو مجری – دو مهمان (Two Plus Two)

 این یک قالب متداول برای برنامه های صبحگاهی و روزانه است ومعمولا بر اساس شکل «L» چیده می شود. تصویر برداری در این نوع چیدمان با 3 دوربین امکان پذیر است اما کار با 4 دوربین ایده آل است.

نمای دوربینها

 در نموداری که نشان داده شده ، دوربین 3 و 4 بر روی مجریان متمرکز شده اند. اگر شما نیاز دارید هر دو مجری را در یک زمان واحد داشته باشید ، دوربین 4 مجری 2 را بگیرد و دوربین 3 مجری 1 را داشته باشد. این کار یک خط دید منطقی برای مجریان فراهم می آورد.

اگر شما می دانید کدام مجری در نمای بعدی صحبت می کند، او را با دوربین 4 که اغلب اوقات بهترین خط دید را ارایه می دهد تصویر برداری نمایید . دوربین 3 می تواند به پهلوو به آرامی به سمت چپ حرکت نماید تا یک نمای باز و وسیع از مجری که در حال صحبت است.

دورین 1 و 2 می توانند همین کار را با با مهمانان انجام دهند. اگر هر دو مهمان را در یک زمان می خواهید در یک زمان داشته باشید،پس با دوربین 1 مهمان B و با دوربین 2 مهمان  A را بگیرید. کاری دیگری که می توانید انجام دهید. با دوربین1 از مهمانی که درحال صحبت است تصویر برداری نمایید و دوربین 2 «دوشات» آنها را ارایه نماید.

دو مجری – سه مهمان ( Two Plus Three)

این نوع چیدمان - L- این امکان را به شما می دهد تا اگر یک مهمان اضافی داشته باشید ،بدون هیچ مشکلی آن را به جمع افراد حاضر اضافه نمایید. در بسیاری از برنامه ها جایی را به عنوان «Jump Seat» طراحی می کنند تا اگر بخواهند مهمانی را به جمع بیفزایند به راحتی بتوانند این کار را انجام دهند. به صورت وسیع و گسترده قوانینی که برای دوربینها گفته می شود تغییر نمی یابد مگر این که شما بخواهید با دوربین2 ،کل افرادی که در مصاحبه شرکت کرده اند را در کادر داشته باشید. با دوربین 1، همواره می توانید نماهای تنها و تکی از مهمانان ضبط نمایید.

کنترل نمودن مصاحبه

سختی کار در مصاحبه دو مجری- دومهمان در هماهنگی مجریان است. در این روش بسیاری از تیمهای مجریان روش «سکوت در ارتباط» راگسترش داده اند تا به طور همزمان هر دو نفر از مهمانان سوال نپرسند.

انتها در یک مصاحبه

شما بهتر می دانید که در انتهای مصاحبه مجری شما باید از مهمانان تشکرمی کند. یک نمای آماده از مهمانان داشته باشید تا هنگامی که مجری این عمل را انجام می دهد شما دچار سردرگمی و حیرت نشوید. مطمئن شوید که مجری شما می داند که نمای کدام دوربین ، نمای اصلی خواهد بود.

هنگامی که مصاحبه تمام می شود، مهمانان را سعی کنید بنشانید

بسیاری از مصاحبه شونده ها میل دارند در لحظه ای که مصاحبه تمام می شود استودیو را ترک نمایندکه این عمل آنها در جلوی دوربینی که بر روی آنتن است صورت می گیرد و آنها معمولا یادشان می رود که به آنها کابلهای میکروفن وصل است. به آنها باید پیشاپیش این مسئله را گفت تا روی مبل خود بنشینند تا مدیر صحنه به آنها اجازه حرکت را بدهد.